Metrologie, de wetenschap van het meten, is onmisbaar voor onze gezondheid. Daar staan we niet dagelijks bij stil en daarom is ‘Meten voor gezondheid’ dit jaar het thema van Wereld Metrologie Dag. Metrologie is bijvoorbeeld van groot belang bij de behandeling van kankerpatienten met radiotherapie, of bij het toedienen van zuurstof aan COVID-19 patiënten. Maar denk ook aan het meten van de luchtkwaliteit, het in kaart brengen van de stikstofuitstoot en innovaties als Daan Roosegaardes Urban Sun, een project dat het Coronavirus bijna tot 0 reduceert met behulp van licht.

In Nederland werkt Nationaal Metrologisch Instituut VSL dagelijks aan de betrouwbaarheid, kwaliteit en innovatie van producten en processen die toegepast worden voor de publieke gezondheid(szorg).

Metrologie in de gezondheidszorg
Eén op de twee patiënten met kanker wordt behandeld met radiotherapie, waarbij ioniserende straling wordt gebruikt om tumorweefsel te doden. Dr. Ir. Jacco de Pooter, Principal Scientist Ionizing Radiation Standards bij VSL: “Tegelijkertijd moet het gezonde weefsel zo goed mogelijk gespaard blijven. De afgegeven stralingsdosis is een belangrijke maat voor de schade aan weefsel en uiteindelijk het succes van de behandeling.”

Ziekenhuizen kunnen hun meetapparatuur kalibreren tegen de standaard die VSL op dit gebied beheert. Zo kunnen patiënten er onder meer van op aan dat de afgegeven dosis in het ene ziekenhuis te vergelijken is met die in een andere ziekenhuis en dat voldaan wordt aan internationale protocollen met betrekking tot dosering.

Daarnaast zijn er talloze andere processen en producten te benoemen waarbij metrologie essentieel is. Denk aan de toepassing van zuurstof, het meten van temperatuur en zelfs de doorstroom van bloed door de hartspier, wat kan bijdragen aan het vroegtijdig opsporen van een hartinfarct. Je staat er niet dagelijks bij stil, maar moet er niet aan denken dat hierbij verkeerde hoeveelheden worden afgemeten, gedoseerd of toegediend.

Kwaliteit van onze leefomgeving
Het is bekend dat de kwaliteit van onze leefomgeving (lucht, water, bodem) van invloed is op onze gezondheid. Metingen zijn daarbij van essentieel belang. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofproblematiek. Standaarden voor ammoniak en stikstofdioxide zijn essentieel voor het in kaart brengen en kunnen aanpakken van de ‘stikstofproblematiek’. Dankzij meetresultaten die op deze standaarden zijn terug te voeren, kunnen de effecten van zowel de emissies als van maatregelen om deze emissies te beperken worden gestaafd.

Een ander zeer actueel onderwerp waar metrologie een belangrijke rol in speelt, zijn PFAS componenten, de ‘forever chemicals’. Deze bestonden nog niet tot de mens ze creëerde, onder anderen voor gebruik in de anti-aanbaklaag van pannen en bijvoorbeeld voor regenjassen. “In bepaalde hoeveelheden zijn ze zeer schadelijk voor de gezondheid. Daarom is het heel belangrijk om bodem- en waterverontreiniging door PFAS zo nauwkeurig en consistent mogelijk te meten,” vertelt Adriaan van der Veen, Chief Scientist Chemistry bij VSL.

Coronavirus bestrijden met far-UVC licht
Ontwerper Daan Roosegaarde en zijn team lanceerden recent de Urban Sun, die dankzij een far-UVC lichtbron in staat is het coronavirus tot 99,9% te reduceren, zonder hierbij schade te veroorzaken aan de gezondheid van iemand die aan de lichtbron wordt blootgesteld. De far-UVC lichtbron van Urban Sun is gemeten en gekalibreerd door VSL.

“Sinds we met het coronavirus te maken hebben is onderzoek naar het gebruik van UV-lichtbronnen enorm relevant geworden, zegt Kate Chernysheva, Scientist Length and Optics bij VSL. “UV-lichtbronnen met een golflengte van 222 nanometer worden gebruikt om te desinfecteren en zijn bewezen effectief in het bestrijden van het coronavirus.”

Meten voor de toekomst
Metrologie speelt dus een onmisbare rol in onze gezondheid(szorg), net als in de rest van ons dagelijks leven. Nu en in de toekomst. Daarom staan we jaarlijks stil bij het nut en de noodzaak van de kunst van het meten. Maar eigenlijk zouden we dat iedere dag moeten doen.

Ga voor meer informatie over VSL naar deze pagina.

Meten voor gezondheid: metrologie speelt onmisbare rol